AKBAŞ ŞEHİTLİĞİ

Gelibolu-İstanbul karayolu üzerinde Eceabat’ı 12 km  geçtikten sonra  sol tarafta görülen tabela 200 metre içeride,1945 yılında inşa edilen 6 metre boyundaki Akbaş Şehitliği’ni göstermektedir.
Şehitliğinde içinde  bulunduğu Akbaş limanı,1915 yılında General Liman Von Sanders komutasında 24 Mart 1915 tarihinden itibaren bölgeyi savunan 5. Osmanlı Ordusu’nun  liman hizmetini gören ana ikmal noktalarından  biriydi. İstanbul’dan  cepheye erzak, malzeme ve asker taşıyan gemiler gece karanlığında bu limana yanaşırdı. Akbaş Limanı, gelen malzeme ve asker dağıtımının yapıldığı noktalardan biri olmakla birlikte aynı zamanda yaralı askerlerin İstanbul ve Marmara Denizi  kıyılarındaki diğer  hastanelere nakledildiği yerlerden de biriydi.

Bu konumundan dolayı sürekli olarak uluslar arası savaş kurallarına aykırı olmasına karşın müttefik donanmalarının Saros kıyılarından yapmış olduğu aşırtma bombardımanlarına ve boğazdaki ağ manialarını aşmayı başararak Marmara‘nın yolunu tutan düşman denizatlılarının saldırılarına maruz kalan bu mekan, tarihinin en acı olaylarından birini  2 Temmuz 1915 günü yaşadı.O gün cepheden gelen yaralıları İstanbul’a götürmek için boğaz sularından demir alan Halep Vapuru limandan ayrılacağı sırada düşman bombardımanına tutularak isabet alır ve içindeki yaralı Mehmetçiklerimizle birlikte sulara gömülür.

Kurtarma çalışmaları esnasında sudan çıkarılan 200 Mehmetçiğimizin naaşları bu bölgeye defnedilir.

1915 yılında burada asker ve malzeme sevkiyatının düzenli olarak yapılabilmesi için görevlendirilen kuruluşlar şunlardır:
Menzil Genel Müfettişliğine bağlı Menzil İskele Komutanlığı
Akbaş Erzak Ambarları
Akbaş Cephane Kolları
Akbaş Ana Cephane Deposu
Akbaş İstihkam Deposu
2 Tane Hambal Taburu.  

Ayrıca  bu bölgenin yakınlarındaki Yalova Deresi de 19.Tümenin Sevkiyat Hastaneleri’nin bulunduğu yerdir.Hastanede tedavi gördüğü sırada şehit olan askerler adı geçen yerin çevresine defnedilmiştir.

KİLYA KOYU  ve  ANA TANITIM MERKEZİ

Kilya Koyu Çanakkale Savaşları sırasında Akbaş Limanı ile birlikte 5. Ordu’nun liman hizmetini gören, ana ikmal noktalarından biri olarak görev yapmıştır. Bölgeye gelen askerler Sarafim Çiftliği üzerinden Seddülbahir mıntıkasına yada Arıburnu mıntıkasına sevk edilmekteydi.  Liman aynı zamanda yaralı askerlerin sevkinde kullanılmıştır. Liman bu özelliği ile Akbaş limanında olduğu gibi müttefik donanma ve denizaltılarının defalarca hedefi olmuştur.
Koyda sadece dairesel bir kulesi ve bir kısım sur izi kalan Kilya Kale’si bulunmaktadır. Kalenin tamamı 1822’de Fransa’da hazırlanmış olan bir gravürde görülmektedir. Boğaza ,savunma amaçlı yapılan ilk kalelerdendir. Ayrıca Kilya Koyu, deniz saldırısı öncesinde Nara Burnu  ile arasında müttefik denizaltılarına  karşı ağ gerilmiş yerlerden biridir.
Kilya Koyu Ana Tanıtım Merkezi’nin yapımına, Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı tarafından 2004 senesinde başlanılmış ve 18 Mart 2005 tarihinde hizmete açılmıştır. Merkez, kapalı, açık sergi salonları, sinevizyon gösteri salonu, toplantı salonu, kütüphane, kafeterya ve otopark gibi bölümlerden oluşmaktadır. Tarihi yarım adayı ziyarete gelen ziyaretçilerin önce buraya uğrayarak gezi öncesinde bilgi edinmeleri amaçlanmıştır.

ANITLARIMIZ SAYFASINA GERİ DÖN