KRONOLOJİ
28 Haziran 1914’ te Avusturya veliahdı Ferdinand’ın Saray Bosna’da Gavrilo Princip isimli bir Sırplı tarafından öldürülmesi. Avusturya- Macaristan Hükümeti Sırbistan'a harp ilan etmesi ve Belgrat’ın Avusturya – Macaristan tarafından bombardımanı
1 Ağustos 1914 Almanya'nın Rusya'ya harp ilan etmesi
2 Ağustos 1914 Osmanlı Ordusunun tarafsızlık ilanı ve İmparatorluk içerisinde genel seferberlik ilanı. Osmanlı Devletinin Almanya ile İttifak antlaşması imzalaması.
3 Ağustos 1914 İngiltere inşa edilmekte olan Sultan Osman I ve Reşadiye gemilerine el koyulması,
10 Ağustos 1914 İki Alman Gemisi olan Goeben ve Breslau, Çanakkale Boğazına gelişleri ve Boğazdan geçme izninin verilmesi. ( aynı gün Osmanlı hükümeti bu iki geminin satın alınmasına karar vermeleri ve bu kararı bir gün sonra açıklamaları.)
28 Ağustos 1914 : Türk Alman İttifakının resmen yürürlüğe girmesi.
9 Eylül 1914 Amiral Souchon'un Osmanlı Donanması Komutanlığına getirilmesi
27 Eylül 1914 Çanakkale Boğazının tüm gemilere kapatılması ve resmen ilan edilmesi ve Boğaz girişinin mayınla döşenmesi
6 Ekim 1914 Türk Donanması'na Karadenize çıkma emrinin verilmesi
18 Ekim 1914 Amiral Souchon'un izinsiz olarak Donanmayı Karadeniz'e çıkarması ve geri çağrılması
29 Ekim 1914 : Karadeniz’de Osmanlı Donanması ( Yavuz( Goeben) ve Midilli ( Breslau) ) Rus Limanlarını Topa tutuşu ve Rus Donanması ile çarpışması. ( Odessa, Sivastopol, Novorosisk, Feodisia
1 Kasım 1914 : Rus Kuvvetlerinin Osmanlı Rus sınırını geçmeleri ve taarruz etmeleri.
2 Kasım 1914: Rusya’nın Osmanlı Devletine resmen savaş ilanı.
3 Kasım 1914: Çanakkale’de 18 savaş gemisinden oluşan İngiliz ve Fransız filosu Seddülbahir ve Kumkale’deki giriş tabyalarını Bombardımanı. Sonuç: Seddülbahir Kalesinde 5 Subay 81 Er Şehit.
5 Kasım 1914 İngiltere’nin Osmanlı Devletine savaş İlanı
6 Kasım 1914 Fransa Hükümetinin Osmanlı Devletine savaş İlanı
11 Kasım 1914 Osmanlı İmparatorluğu’nun İtilaf devletlerine Savaş ilanı
14 Kasım 1914 : Osmanlı Devletinin Cihad-ı Ekber ilânı.
17 Kasım 1914 Rus Donanmasının Trabzon'u bombalaması
13 Aralık 1914 İngiliz Denizaltısı B-11 tarafından Sarısığlar Koyunda demirli bulunan Mesudiye muharebe gemisinin batırılışı
8 Ocak 1915 : İngiliz savaş meclisi’nin Çanakkale’ye sefer konusunu görüşmeleri.
11 Ocak 1915- Amiral Carden'in, Bahriye Nezareti'ne Çanakkale Boğazı'na Taarruz İçin Hazırlattığı Planı Sunması
13 Ocak 1915: İngiliz savaş konseyinin, Amiral Carden’in Çanakkale’ye sefer planını kabul edişi.
15 Ocak 1915: İngiliz Donanma Komutanlığı’nın Akdeniz Filosuna Çanakkale seferi için hazırlık emrini vermesi.
28 Ocak 1915: İngiltere’de savaş Komitesi Çanakkale Boğazının yalnız Donanmayla zorlanmasına karar vermesi.Planın uygulama tarihi olarak 19 Şubat belirlenmesi.
16 Şubat 1915: İngiliz Savaş Meclisinin Çanakkale Boğazı için Kara Kuvvetlerinin de kullanılmasına karar verip, sefer kuvveti hazırlanmasına karar vermesi
19 Şubat 1915 : Amiral Carden’in Komutasındaki Birleşik Filo Üç grup halinde Boğaz giriş tabyalarını bombalamaları. ( Başarısız )
25 Şubat 1915 : İtilaf Donanmasının 2. kez Tabyaları bombalaması.
19 Tümenin, Komutanı Yb. Mustafa Kemal Bey ile beraber Eceabat’a intikali.
26 Şubat 1915: Seddülbahir ve Kumkale’ye Komando keşif çıkarmalarının yapılması.
Çanakkale boğazı dahilindeki tabya ve bataryaların bombardımanına, mayın arama - taramasına başlanılması.
1 Mart 1915: Erenköy ve Tenger bölgesindeki Obüs bataryalarımızla, İtilaf filosu arasında şiddetli ateş.
3 Mart 1914: İtilaf Donanmasının Seddülbahir- Kumkale ve Kirte’yi bombardımanı.
4 Mart 1915 : İtilaf Deniz komandolarının Seddülbahir ve Kumkale’ye keşif çıkarmaları yapmaları.
7/8 Mart 1915: Nusrat Mayın gemisinin 11. mayın hattı olan 26 mayını denize dökmesi.
8 – 18 Mart 1915: İtilaf donanmasının mayın arama tarama ve Boğaz tabyalarını bombardımanına devam edişi.
18 Mart 1915 : İtilaf Devletleri Donanmasının, Çanakkale Boğazına ; 19 zırhlı, 3 kruvazör, çok sayıda mayın arama tarama ve yardımcı gemiler eşliğinde, 3 filo halinde saldırısı.
Sonuç; Türk tarafı için 18 Mart Deniz zaferi…, İtilaf devletleri için Büyük bir hezimet.
İngiliz zırhlıları : Inflexıble, Agememnon,Fransız zırhlıları: Gouloıs, Souffren Ağır hasar aldı.İngiliz zırhlıları: Irresistıble, Ocean, Fransız zırhlısı : Bouvet batırıldı.
24 Mart 1915: Enver Paşa’nın 5. Ordu Komutanlığı teklifini Liman Von Sander’in kabul edişi.5. Ordunun kuruluşu.
25 Mart 1915: Liman Von Sander’in Karargâhıyla Gelibolu’ya gelişi.
23 Nisan 1915: İtilaf Devletleri Hava güçlerinin Eceabat’ı havadan bombardımanı.
24 Nisan 1915: İtilaf Devletleri çıkarma kuvvetlerinin Limni’den Çıkarma bölgelerine hareketi.
25 Nisan 1915: Çanakkale Kara muharebelerinin başlaması
Anadolu yakasında: Kumkale ( oyalama Çıkarması) , Beşige ( Gösteriş çıkarmaları)
Gelibolu yarımadasında; Arıburnu, Morto Koyu, Ertuğrul Koyu, Tekke Koyu, İkiz Koy, Zığındere Ağzı kuzeyi ( Pınariçi Koyu kuzeyi, Sarıtepe altı.)
25 Nisan 1915: Arıburnu çıkarması:ANZAK birliklerinin saat 4:30 da başlayan, ikinci derece baskın tarzındaki çıkarmaları.
26 Nisan : Kuzey cephesinde mevzii savaşları.
27 Nisan : Arıburnu’nda Yrb. Mustafa Kemal Komutasındaki Türk Taarruzları.
27 / 28 Nisan : Gece Taarruzları. Arıburnu Bölgesi’nde İkinci Dönem
28 Nisan : Seddülbahir cephesinde İngiliz ve Fransızların I. Kirte taarruzu.
1 Mayıs : Gündüz Türk Taarruzu.
2 Mayıs : İngilizler’in Lalebaba taarruzları.
4 Mayıs : İngilizler’in Komando gruplarının Kabatepe’ye başarısızlıkla sonuçlanan çıkarma teşebbüsü.
6- 7 / 8 Mayıs :Seddülbahir cephesinde İngiliz ve Fransız Kuvvetlerinin II. Kirte taarruzu.
18 Mayısa kadar mevzii savaşları.
19 Mayıs : Arıburnu’nda sabah 03:30 da başlayan ve çok ağır zayiatla sonuçlanan “ 19 Mayıs Türk Taarruzu ”.
4 – 5 – 6 Haziran : Seddülbahir cephesinde İngiliz ve Fransızların III. Kirte Taarruzları
21 Haziran : Kerevizdere ( 83 Rakımlı tepe) muharebelerinin başlaması.
28 Haziran : Zığındere muharebelerinin başlaması.
5 Temmuz : Zığındere muharebelerinin son günü.
12 – 13 Temmuz : İngiliz ve Fransızların II. Kerevizdere muharebeleri
6 Ağustos : Arıburnu cephesinde Kanlısırt’ta, Avustralya birliklerinin 16:30 da başlattıkları Kanlısırt Taarruzları.Arıburnu’nda, Avustralya – Yeni Zellanda ve Hint birlikleri tarafından Kuşatma Taarruzlarının başlaması.
6 / 7 Ağustos : Anafartalar’da 9. İngiliz kolordu birliklerinin çıkarılmaya başlanması.
6 – 7 – 8 Ağustos : Seddülbahir cephesi, İngilizlerin Sol kanadı Zığındere bölgesinde tespit Taarruzlarının başlaması.
Anzak’ların Arıburnu cephesi kuzeyinde Kocaçimen ve Conkbayır’ı baskın harekatı.
7 Ağustos : Arıburnu cephesinde – Cesarettepe’de – Yeni Zelanda birliklerinin 18. piyade Alayı cephesine taarruzu.
7 – 8 Ağustos: Şahinsırtı ve Conkbayırı Taarruzları.
9 Ağustos : I. Anafartalar muharebesi.
10 Ağustos : Conkbayırı muharebeleri. ( Mustafa Kemal’in Conkbayırı’nda yaptırdığı süngü hücumu)
12 Ağustos : 163. İngiliz Tugayının -aralarında 1/5 NORFOLK taburunun da bulunduğu birliklerinin - 36. Türk piyade Alayı I. Tabur cephesine taarruzları ve ağır zayiatla geri püskürtülmeleri.
15- 16 Ağustos : Kireçtepe muharebesi.
21 Ağustos : II. Anafartalar muharebesi.
27 Ağustos : Kayacıkağılı ( Bombatepe ) muharebeleri.
14 Ekim : Londra’da geri çekilmenin konuşulmaya başlanması.
17 Ekim : Sefer Kuvvetleri Komutanı Hamilton ‘un başarısızlığından dolayı görevinden alınması.
20 Ekim : General Sir Charles Monro’nun Gelibolu’da Müttefik orduları komutanlığına getirilmeleri.
27 Ekim : Monro’nun Gelibolu ‘ya gelerek Komutayı devir alması.
13 Kasım : Lord Kitçener’in Cepheyi ziyarete gelişi.
15 Kasım : Lord Kitçener İngiliz hükümetine çözüm yolunun çekilmek olduğunu bildirmesi.
26 - 30 Kasım : Büyük bir fırtına ve ardından gelen kara kış sonucu müttefik birliklerinin yüzde onunu kaybetmeleri.
7 Aralık : İngiliz ve Fransız hükümetinin Arıburnu ve Suvla cephelerini boşaltmaya karar vermeleri.
7 Aralık : İngiliz kabinesinin Çanakkale cephesinin tahliyesine karar vermeleri.
10 Aralık : Tahliyenin başlaması.
10 Aralık : Mustafa Kemal’in izin ve istirahatlı olarak cepheden İstanbul'a ayrılması.
16 Aralık : Anzaklar ve Anafartalar bölgesindeki diğer askerlerin kısım kısım gemilere taşımaya başlamaları
20 Aralık : Arıburnu ve Anafartalar’daki İtilaf Birliklerinin çekilmesi. ( 04:10 tahliye tamamlandı)
27 Aralık : İtilaf Devletleri hükümetlerin Seddülbahir cephesinin boşaltılmasına karar vermeleri.
28 Aralık : Seddülbahir cephesi tahliyesine başlanması.
9 Ocak 1915 : Gelibolu Yarımadası tahliyesinin sona ermesi.
|